Savunma sanayisinde 2027 hedefi: Yerlilik oranını yüzde 84'e yükseltmek

Savunma sanayisinde hayata geçirilecek projeler ve yürütülecek çalışmalar sayesinde yerlilik oranı yükseltilecek, milli kabiliyetlerle uluslararası rekabet gücü artırılacak. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, gelecek yıl savunma ve havacılık sanayisinde ulaşılması öngörülen hedeflerle birlikte uygulanacak faaliyet ve projeleri içeriyor.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) verileri, savunma ve havacılık sektörünün cirosunun son 23 yılda 25 katına çıkarak 25 milyar dolar düzeyine eriştiğini, ihracatının da 40 kat artarak 10,1 milyar dolar seviyesine yükseldiğini gösteriyor. Savunma sanayisindeki yerlileştirme faaliyetleri de kesintiye uğramadan sürdürüldü.

2002 yılında yüzde 20 düzeyinde bulunan yerlilik oranı, 2025 yılı itibarıyla yüzde 82,3 seviyesine çıktı. AR-GE faaliyetleri için tahsis edilen kaynak son dönemde 3 milyar doları aşarken sektör, AR-GE ve inovasyona öncülük eden bir konuma geldi. SSB'nin proje hacmi 100 milyar dolar eşiğini geçti İstihdam açısından değerlendirildiğinde, savunma sanayisinde çalışanların toplam sayısı 100 bini aştı.

SSB'nin yürüttüğü projelerin sayısı ise 1500'e yaklaştı. 2025 yılında ihale aşaması süren projeler de dahil edildiğinde toplam proje hacmi 100 milyar doların üzerine çıktı. Bu projelerin uygulanmasında, savunma sanayisinin dışa bağımlılığı en düşük düzeye çekecek biçimde güçlendirilmesi hedefi esas alınıyor.

Bu amaçla, ileri teknik niteliklere sahip ürünler barındıran, farklı harekat gereksinimlerine ve görev sahalarına karşılık verebilecek projeleri uygulamaya alma çalışmalarına öncelik tanınıyor; sektörün yetkinliklerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğin temin edilmesi için çeşitli destek mekanizmaları devreye alınıyor.

Savunma sanayisi teknolojilerinin dönüşümüne yönelik faaliyetler aynı hızla sürdürülürken geleceğin teknolojilerine yapılan yatırımlar da artırılıyor. Dünya genelinde hızlı bir dönüşümün yaşandığı ve birçok alanda teknolojik sıçramaların gerçekleştiği bu dönemde, çığır açıcı teknolojiler için yol haritaları hazırlanıyor.

Bu kapsamda kuantum, yapay zeka, otonom sistemler ve hipersonik teknolojiler gibi derin teknoloji alanlarında proje çalışmaları gerçekleştiriliyor. Küresel ölçekte rekabet gücü yükseltilecek 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı uyarınca savunma sanayisinde uygulanacak politikalar kapsamında, Türkiye'nin savunma ve güvenlik gereksinimleri gelecek yıl da milli teknoloji ve kabiliyetlerden en üst düzeyde yararlanılarak karşılanacak.

Savunma ve havacılık sanayisinin dünya çapındaki rekabet gücü yükseltilecek; kazanılan yeteneklerin sivil sektöre aktarılmasıyla ülke açısından önemli ekonomik değer oluşturan bir düzeye erişilmesi hedeflenecek. Bu çerçevede, savunma ve güvenlik gereksinimlerinin karşılanmasında dışa bağımlılığın mümkün olan en yüksek ölçüde giderilmesi için alt bileşenler başta olmak üzere yerli üretim kabiliyetleri güçlendirilecek.

Bu amaç doğrultusunda savunma, ana yurt güvenliği, havacılık ve uzay sanayisinde faaliyet gösteren yerli sanayi kuruluşlarının yatırımlarına ve nitelikli personel istihdamına destek verilecek. Yapay zeka alanında 2 yeni AR-GE projesine başlanacak Kuantum teknolojileri, yapay zeka, otonom sistemler ve hipersonik teknolojiler gibi derin ve çığır açıcı teknoloji alanlarında, askeri ve sivil kullanım amaçlı AR-GE ve ÜR-GE çalışmalarına destek sağlanacak.

Kuantum Teknoloji Yol Haritası esas alınarak AR-GE projeleri gerçekleştirilecek. Yapay zekadan yatay teknoloji olarak yararlanılan 8 AR-GE projesinin yürütülmesi sürdürülecek ve 2 AR-GE projesine başlanacak. Kuantum Teknolojileri Geliştirme Platformu Çerçeve Sözleşmesi doğrultusunda çalışmalar gerçekleştirilecek.

Biyoteknoloji sahasında proje çalışmaları ve OTAĞ faaliyetleri sürdürülecek. Otonom sistem teknolojilerine ilişkin 3 AR-GE projesinin yürütülmesine devam edilecek. İnsan kaynağı için yatırım yapılacak Sektörde giderek büyüyen nitelikli insan kaynağı gereksinimini karşılamak üzere eğitim altyapısı geliştirilecek, teknoloji yarışmaları ve programları aracılığıyla savunma sanayisine duyulan ilgi yükseltilecek.

Bu doğrultuda Yetkinlik Analiz ve Yönetim Programı ile Yetkinlik Etkileşim Programları uygulanacak. Ortaöğretim öğrencileri, üniversite öğrencileri ve profesyoneller için Yetkinlik Geliştirme Programları düzenlenecek. Kurumsal Akademiler Birliği Platformu kapsamında toplantılar ve çalıştaylar gerçekleştirilecek.

Savunma Sanayii İstihdam Portalı (Savunma Kariyer), Dijital Tecrübe Aktarım Programı (Mentorus) ve Dijital Öğrenme Yönetim Programı'nın (Savunma Gelişim, Kariyer Gelişim) geliştirilip güçlendirilmesine yönelik faaliyetler yürütülecek. Uluslararası düzeyde danışmanlık ve eğitim çalışmaları gerçekleştirilecek.

TEKNOFEST, IDEF

2027, Verimlilik ve Teknoloji Fuarı gibi fuar ve çalıştaylara iştirak edilerek savunma sanayisi hakkında bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri yürütülecek. Savunma sanayisinde ileri teknoloji geliştiren yenilik odaklı girişimci şirketlerin sayısının çoğaltılması, büyük ölçekli şirketlerin ise yerli tedarik ekosistemlerini güçlendirmesi ve girişimciliğe destek vermesi temin edilecek.

Yerli ekosistemi geliştirme amacıyla YETEN 2.0 Projesi ile eşgüdüm içinde yürütülecek alt yüklenici yönetimi faaliyetlerine sanayileşme süreçleri aracılığıyla destek sağlanacak. İşbirliklerine güç kazandırılacak Türk savunma sanayisinin dünya ölçeğinde rekabet edebilir bir konuma taşınması için faaliyetler gerçekleştirilecek.

21 ülkeyle Savunma Sanayii İş Birliği Toplantısı düzenlenecek. 2. NATO Kara Silahlanma Ana Grubu 130.

Toplantısı'na Türkiye ev sahipliği yapacak. Uluslararası düzeydeki 15 savunma ve güvenlik fuarına iştirak edilecek. Sektörün paydaşları arasındaki işbirliğini geliştirmek üzere platformlar kurulacak.

İl buluşmalarının yanı sıra teknopark, kümelenme ve organize sanayi bölgesi buluşmaları gerçekleştirilecek. Siber güvenlik için SAYGEP Projesi uygulamaya alınacak Hem savunma ve güvenlik hem de sivil sahadaki siber güvenlik gereksinimleri, mümkün olan en yüksek oranda yerli ve yetkin çözümler kullanılarak karşılanacak.

Savunma projelerinde yerli ürünlerin geliştirilmesine ve kullanılmasına destek verilerek siber güvenliğin yerli unsurlarla temin edilmesi doğrultusunda faaliyetler gerçekleştirilecek. Siber güvenlik şirketlerinin kabiliyetlerini geliştirmek amacıyla Siber Alan Yetkinlik Geliştirme ve Entegrasyon Platformu (SAYGEP) Projesi uygulamaya konulacak.

Bütün bu çalışmaların sonucunda 2027 yılında savunma sanayisinin yerlilik oranının yüzde 84'e ulaşması, savunma ve havacılık ihracatının 11,5 milyar dolara, sektör cirosunun 28 milyar dolara ve istihdamının yaklaşık 138 bine çıkarılması amaçlanıyor.